با شروع هزاره سوم و پیشرفت چشمگیر فن‌آوری و نیز اهمیت حفظ محیط زیست و فشارهای بین‌المللی در این خصوص ، گاز طبیعی به یکباره در معادلات اقتصادی نقش مهمی یافت.

سازگاری این سوخت استراتژیک با محیط زیست و کشف ذخایر مهم آن باعث شد تا کشورهای مصرف‌کننده به عنوان جایگزین مناسب نفت به آن توجه کنند. بازار بین منطقه‌ای گاز همواره تحت تاثیر تغییراتی بی‌شمار است . پیش از این،کمتر کسی تصور می‌کرد که بازارهای عمده جهانی گاز به مانند امروز در هم پیچیده شوند.توسعه گاز طبیعی و مایع LNG) ) نقش مهمی در این تغییرات داشته است. این بازار بین منطقه‌ای گاز به طور اجتناب ناپذیری تحت تاثیر عوامل ژئوپلتیک به ویژه در سیستمی با تغییر روابط بین‌المللی سیاسی و اقتصادی است. 3 کشور ایران، روسیه و قطر به همراه چندین کشور صادر کننده گاز در 3 دیماه 1387 گرد هم آمدند و نهادی به نام مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) تشکیل دادند. هفته گذشته نیز بیست و نهمین نشست هیئت اجرایی به همراه نوزدهمین نشست وزیران نفت و انرژی عضو این مجمع در مسکو برگزار شد....
این یادداشت در شماره 666 هفته نامه دانش نفت در مهر 1396 چاپ شده است.

ارزشمندترین منبع دنیا دیگر نفت نیست

«آشوك بلاني» رئيس فن آوري شركت شلمبرژر طي سخناني در همايشی در هوستون نمي توانست أفسوس خود را از اينكه يك چاه معمولي نفت یا گاز فقط حدود 10 گيگا بايت اطلاعات يعني چيزي معادل حجم اطلاعات بيش از دو فيلم سينمائي با خود ندارد، پنهان كند. در يك مطالعه پژوهشي كه بصورت مشترك توسط MIT و Deloitte در اواخر سال ٢٠١٤ روي بيش از ٤٨٠٠  نَفَر از ﻧﺨﺒﮕﺎن در صنايع مختلف بعمل آمد مشخص شد كه بلوغ ديجيتالي در صنعت نفت و گاز برابر 68/4 در مقياس ١٠ است. همچنين در يك ارزيابي بعمل آمده از ميزان جذب فناوري هاي ديجيتالي در بخش هاي مختلف صنعت و خدمات، با كمال تعجب معلوم شد كه صنعت نفت و گاز به همراه بخش هاي آموزش، بيمه و بهداشت در انتهاي جدول قرار دارد....

این یادداشت در شماره 593 هفته نامه دانش نفت و شماره 160 روزنامه ثروت در اول مهر 1396 چاپ شده است.

بررسی راهکارهای رسوب دانش و اشتغال نیروهای داخلی

یکی از دغدغه‌های مهم تیم بازنگری قرارداهای نفتی از سال 1392، بحث انتقال دانش از سوی شرکت بین‌المللی به شرکت های داخلی بوده است.پرسش در این زمینه همواره ذهن هر مخاطب و سازنده داخلی را به خود مشغول کرده که با سپردن اجرای پروژه های توسعه میادین نفت و گاز به شرکت‌های بین‌المللی آیا سهمی برای آنها در نظر گرفته شده است یا نه؟

شرکت نفت با دسته‌بندی شرکت‌های داخلی و ارزیابی آنها برای قرار گرفتن در لیست شرکت های اکتشاف و تولید (E&P) و تعیین شرط برای همراهی این شرکت‌های داخلی در کنار شرکت‌های بین‌المللی مسیر را برای انتقال فناوری هموار کرده است. در قرارداد امضا شده برای فاز یازده در کنار شرکت‌های توتال، ملی چین CNPC نیز شرکت پتروپارس قرار گرفته است....

 این یادداشت در شماره 108 ماهنامه صنعت و توسعه و شماره 586 هفته نامه دانش نفت در مرداد 1396 و انرژی امروز کار شده است.

توتال راهی برای شروعی تازه

بیش از ۱۴۰ سال از روزی که «میرزا ملکم خان‌» توانست امضای امتیازنامه اکتشاف و بهره‌برداری از منابع نفتی را از ناصرالدین شاه بگیرد تا به امروز که توانسته‌ایم در شکل و فرمی نو قراردادی برای توسعه بخش فراساحل فاز ۱۱ پارس جنوبی امضا کنیم می‌گذرد. از این رهگذر قراردادهای نفتی به فراخور مقتضیات زمان و سیاست‌های کلان کشور، «امضا»‌هایی را پای خود دیده‌اند که همچنان محل چالش و نقد است. در حاشیه برگزاری نشست اوپک در وین، زمزمه خبرهایی از توافق کامل بین شرکت ملی نفت ایران و توتال فرانسه بر سر توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی به بیرون درز کرده بود. باوجود شناخت خوب هر دو طرف از رفتار‌های و ظرفیت‌های میدان پارس جنوبی اما دو طرف مذاکره‌کننده ١٨ماه برای نهایی كردن این قرارداد وقت گذاشته بودند...

این گزارش در شماره 108 ماهنامه صنعت و توسعه در مرداد ماه 1396 کار شده است.

فرصتی برای تبادل و دیده شدن برای همه دست اندرکاران

شاید دست اندرکاران وقت وزارت نفت که بدنبال برگزاری اولین دوره نمایشگاه نفت و گاز در سال 1374 بودند فکر نمی کردند که بتوانند سنگ بنای راه اندازی یکی از بزرگترین همایش های صنعتی و صنفی را در نقطه ای از شهر تهران بگذارند.برگزاری نمایشگاه نفت ،گاز،پالایش و پتروشیمی را باید یکی از نقاط روشن کارنامه صنعت نفت فارغ از جناح بندی های مرسوم سیاسی و مدیریتی دانست.این نمایشگاه برای نخستین بار در ششم اسفند 1374 برگزار شد و...

این یادداشت در شماره 576 هفته نامه دانش نفت در 23 اردیبهشت 1396 کار شده است.

انبوهی از دستورالعمل‌ها و برنامه‌های پیشرو

یکی از سیاست‌های اساسی کشورهای تولید‌کننده نفت و گاز، رسیدن به آرزوی ساخت و تامین تجهیزات و به دست آوردن دانش فنی در این صنعت است. نگاه به مساله ساخت تجهیزات صنایع نفت و گاز از همان روزهای ملی شدن صنعت نفت ایران مدنظر بسیاری از افراد و تصمیم گیرندگان این صنعت بوده است.همواره در بین مکاتبه‌های مختلف یکی از مستندها نقل قول از مصوب‌ها و تصمیم‌هایی است که به‌صورت دستورالعمل و قانون به سازمان‌های زیرمجموعه وزارت نفت ابلاغ شده است در این مطلب با یک بررسی در قوانین و مصوب‌ها مجلس شورای اسلامی، هیات دولت، وزارت نفت و دستورالعمل‌های رهبری در سال‌های پس از انقلاب بدون در نظر گرفتن نام دولت‌ها و فقط بر مبنای زمان در دهه‌های مختلف دسته‌بندی شده است.

این گزارش در  هفته نامه دانش نفت مورخ 2 بهمن 1395 درج شده است.

مدافع مقررات‌زدایی از بخش تولید سوخت‌های فسیلی

ایالات متحده ی آمریکا با تولید روزانه بیش از ۹ میلیون بشکه نفت خام سومین تولید کننده بزرگ نفت خام جهان پس از روسیه و عربستان محسوب می شود و با بیش از ۱۸ و نیم میلیون بشکه در روز مصرف، بزرگترین مصرف کننده نفت خام در جهان محسوب می شود و در عین حال این کشور بزرگترین تولید کننده گازهای گلخانه ای در جهان هم هست. در نتیجه منصفانه خواهد بود اگر بگوییم که هر گونه تغییر در سیاست های مربوط به انرژی از سوی این کشور می تواند تأثیرات زیادی در بازارهای جهانی نفت وگاز و انرژی داشته باشد.«دونالد جان ترامپ» کارآفرین، سیاستمدار و چهره تلویزیونی آمریکایی که بر اساس متمم بیستم قانون اساسی آمریکا به عنوان چهل و پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده سوگند یاد کرده و به عنوان سکاندار کاخ سفید با تصمیم های خود نه تنها در داخل مرزهای کشور خود بلکه در بین سایر نقاط جهان تاثیر گذار است.

این یادداشت در شماره 3591 روزنامه عصر اقتصاد مورخ یکشنبه 03 بهمن 1395 درج شده است.

 رسیدن به هدفی دشوار به نام «تهیه وندور واحد»

در قسمت اول گفت‌وگو با دکتر «محمدرضا مقدم» که در شماره قبل کار شد به بسیاری از مباحث مرتبط به حوزه معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری پرداخته شد. در ادامه این گفت‌وگو با توجه به نقش و جایگاه سازندگان تجهیزات صنایع نفت و گاز در رونق بخشیدن به وضعیت بازار داخلی به نقد و بررسی لیست سازندگان (وندور لیست) تجهیزات نفت و گاز پرداختیم. تاکنون هر یک از شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت وندورلیست‌های جداگانه‌ای برای خود تهیه کرده که در آن نام پیمانکاران و سازندگان دارای صلاحیت مختلفی نسبت به سایر شرکت‌های نفتی، مشخص بود. با توجه به مشکلات ناشی از وجود فهرست‌های متعدد که گاهی با یکدیگر در تعارض بودند در ابتدای شهریور ماه سال جاری وزیر نفت، فهرست بلند منابع تامین کالای دستگاه مرکزی وزارت نفت را با نام بیش از ۱۸۰۰ سازنده داخلی ابلاغ کرد. بر مبنای آن، ضروری است شرکت‌های تابعه از این پس در تهیه هرگونه فهرست کوتاه برای برگزاری مناقصه‌های محدود، درباره کالاهایی که در فهرست بلند دارای ردیف باشند، تنها از این فهرست استفاده کرده و درج هرگونه منابع تامین کالای خارج از فهرست منتشره موصوف ممنوع است....

درج شده در شماره 101 ماهنامه صنعت و توسعه – آذر 1395

 چیزی بیش از ۶۰ درصد کل بودجه های عملیاتی شرکت های پروژه محور مانند شرکت های نفتی مربوط به تامین کالاهای مورد نیاز آنهاست. یکی از سیاست های اساسی کشورهای تولید کننده نفت و گاز، رسیدن به آرزوی ساخت و تامین تجهیزات و به دست آوردن دانش فنی در این صنعت است. در حوزه نفت و گاز نيز برخي از كشورهاي پيشرو در اين زمينه اقدامات خوبي انجام داده اند كه از آن جمله مي توان به تدوين استراتژي تكنولوژي صنعت نفت نروژ و تشکيل انجمن انتقال تكنولوژي صنعت نفت آمریكا اشاره داشت. یکی از مراجع پاسخگویی به فعالیت های انجام شده در حوزه انتقال تکنولوژی ، بلوغ فناوری و رشد طراحی مهندسی محصول در کشورما دفتر معاونت مهندسی ، پژوهش و فناوری وزیر نفت است.....

این گفت و گو با عنوان :گذر از «کپی» به «طراحی مهندسی » در شماره 100 ماهنامه صنعت و توسعه - آبان 95 درج شده است.

تصویب دولت، تایید مجلس برای انعقاد قرارداد

این روزها فعالان انرژی در ایران و جهان، شرکت های خارجی و چند ملیتی، سرمایه گذاران،رسانه های داخلی و خارجی و ناظران بین المللی منتظرند تا ببینند آیا آنچه که به عنوان مدل جدید قراردادهای نفتی ایران
(Iranian Petroleum Contract) موسوم به (IPC)  رونمایی و درنهایت دوباره هک و اصلاح و سرانجام تصویب شد واقعا به یک نتیجه برد-برد برای ایران و سرمایه گذاران خارجی منجر می شود؟ در کنفرانس تهران در آذرماه سال گذشته، قرار بر این بود که نرخ ۲۵ درصدی مالیات و دوره بازپرداخت ۵تا۷ ساله برای سرمایه گذاری ها در نظر گرفته شود. هیات دولت در متن قراردادهای جدید نفتی ۱۵۰ مورد را اصلاح و اعمال کرد و در نهایت به تصویب رساند؛ اما همچنان ....

این گزارش در شماره 99 ماهنامه صنعت و توسعه در مهرماه 95 چاپ شده است.

موضوع «فساد» مسأله‌ای است که در تمام ادوار گریبانگر دستگاه‌ها و سازمان ها بوده و هسته اندیشه بسیاری از دانشمندان و متفکران سیاسی را تشکیل می‌داده است. فساد اداری نیز به عنوان یکی از عمومی‌ترین اشکال فساد پدیده‌ای است که مرزهای زمان و مکان را در نوردیده و با این ویژگی نه به زمان خاصی تعلق دارد و نه مربوط به جامعه خاصی می‌شود. ظهور فساد اداری قدمتی به درازی جامعه بشری دارد و می‌توان گفت فساد اداری پدیده‌ای همزاد حکومت است. یعنی از زمانی که فعالیت های بشر شکل سازمان یافته ومنسجمی به خود گرفت از همان زمان فساد اداری نیز همچون جزء لاینفکی از متن سازمان ظهور کرده است. در یک نظام اداری فاسد، کارمندان از موقعیت انحصاری خود در ارائه خدمات بهره می‌گیرند و با شغل خود به تجارت می‌پردازند که این امر علاوه بر آسیب زدن به توسعه، مانع رشد رقابت سالم و عدالت اجتماعی می‌ شود.برخی از این دلایل....

این گزارش در ویژه نامه  ۲۵ سالگی  روزنامه جهان اقتصاد در مرداد 1395 منتشر شده است.

به  تشکیلات رسمی کشور اعتماد کنید

با روی کار آمدن دولت یازدهم به دستور وزیر نفت برای بازنگری در قراردادهای نفتی در مهر ماه 1392 کمیته‌ای ویژه تشکیل شد. بیژن نامدارزنگنه به اعضای این کمیته 9 نفره ماموریت داد در چارچوب سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری، قانون نفت و دیگر اسناد بالادستی، با توجه به جایگاه مهم کشور در عرصه تامین و انتقال انرژی در منطقه و جهان، ضرورت یا نیازهای کشور در حوزه‌های اکتشاف، توسعه و تولید و به‌ویژه کاربرد روش‌های مفید اصلاح یا افزایش بازیافت ذخایر با ملاحظه نظرات و همکاری شرکت‌های ذی‌ربط ملی، داخلی و بین‌المللی نسبت به بررسی ساختار فعلی قراردادهای بیع متقابل اقدام کرده و در راستای اهداف اشاره شده، پیشنهادات لازم برای ایجاد اصلاحات در مفاد الگوی قراردادهای مزبور را ارائه نمایند....

درج شده در شماره 91 ماهنامه صنعت و توسعه در دی 1394

برای بار دوم کرسی دبیر کل از آن ایران شد

یکی از مهم ترین محورهای نشست کشورهای صادر کننده گاز  (Gas Exporting Countries Forum) در تهران انتخاب دبیر کل جدید یا تصمیم گیری برای تمدید دوره دبیر کل قبلی برای 2 سال آینده بود. هر چند برخی از کشورهای عربی، اقداماتی را برای رقیب تراشی در مقابل دبیر کل ایرانی  آغاز نموده بودند، اما فضای مثبتی به سود دبیر کل ایرانی  در اجلاس حکمفرما بود و بسیاری از اعضا از جمله روسیه  که یکی از اعضا قدرتمند GECF به شمار می رود نیز از تمدید دبیرکلی دکتر «محمد حسین عادلی» را داشت. محمدحسین عادلی به عنوان دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز این پست را از پائیر 1392 عهده دار است.عادلی، نخستین ایرانی است که پس از پنج دهه توانسته بر مسند ریاست و دبیرکلی یک سازمان مهم اقتصادی در جهان تکیه بزند. پیش از وی، «فواد روحانی» در سال 1960 میلادی به عنوان نخستین دبیرکل اوپک انتخاب شده بود و از آن زمان تا سال 2013 جای ایرانیان در ریاست سازمان های اقتصادی جهانی خالی بود...

درج شده در شماره 90 ماهنامه صنعت و توسعه در آذر 1394

تحکیم اتحاد راهبردی

بزرگ‌ترين رويداد انرژي دنيا با حضور ٩ رييس‌جمهور و هيات‌هاي عاليرتبه كشورهاي عضو به رياست حسن روحاني، رييس‌جمهور كشورمان در سايه تغييرات قيمت نفت و گاز در تهران برگزار شد. رؤسای جمهور روسیه، بولیوی، ونزوئلا، عراق، ترکمنستان، نیجریه، گینه استوائی و نخست‌وزیر الجزایر در این نشست شرکت کردند. این اولین‌بار است که ایران میزبان اجلاس سران این مجمع است، درحالی‌که اجلاس وزرای این مجمع برای سومین‌بار در ایران برگزار شده بود. رؤسای‌جمهور و نخست‌وزیران هنگام ورود از درِ اصلی مورد استقبال حسن روحانی، رئیس‌جمهور کشورمان قرار گرفتند....

درج شده در شماره 90 ماهنامه صنعت و توسعه در آذر 1394

ترسیم نقشه راه بازار گاز

در لابي هتل هما، مليت‌هاي مختلف با فرهنگ و تاريخ و ظاهرهاي متفاوت گرد هم آمده بودند تا در نشست کشورهای صادرکننده گاز (Gas Exporting Countries Forum) شرکت نمایند.ازشمال قاره اروپا نروژی ها ، روس ها و هلند و از قاره آمریکا کشورهای بولیوی،ترینیدا و توباگو و از قاره آفریقا نیجریه ها به همراه لیبی ، مصر و الجزایر از خاورمیانه هیات هایی از قطر،امارات ،عراق و عمان به همراه  هیات هایی از ترکمنستان و آذربایجان به تهران آمده بودند. ایران در ابتدای این ماه  میزبان سه اجلاس مهم گازی بود....

درج شده در شماره 90 ماهنامه صنعت و توسعه در آذر 1394

در مسئله قیمت خوراک، قانون اصلا شفاف نیست

عدم سرمایه گذاری كافی در حوزه صنایع تكمیلی پتروشیمی یکی از عوامل موثر در عدم رشد و توسعه صنایع تكمیلی پتروشیمی محسوب می شود. علاوه بر آنكه سودآوری این صنایع در بلندمدت اتفاق می افتد، مشخص نبودن نحوه تامین خوراك، نبود نظام قیمت گذاری مناسب و عدم شفافیت قانونی موجب نا اطمینانی و درنتیجه عدم تمایل سرمایه گذاران داخلی و خارجی در صنایع تكمیلی پتروشیمی شده كه حاكی از فضای نامناسب كسب وكار در این حوزه است.آیا با این وضعیت صنایع پتروشیمی برای سرمایه گذاری جذابیت دارد؟ برای بررسی و نقد چنین مواردی به دفتر مهندس محمد حسن پیوندی رفتیم تا به...

درج شده در شماره 89 ماهنامه صنعت و توسعه در آبان 1394

پتروشیمی الگویی برای توسعه بخش خصوصی

وقتی هیات های خارجی برای مذاکره با مدیران و صاحبان صنایع پتروشیمی ایران بر سر میز مذاکره می نشینند، تصور می كنند این دولت است كه كماكان در صنعت پتروشیمی سرمایه گذاری می کند. آنها در زمینه خصوصی سازی صورت گرفته در پتروشیمی ایران به اندازه كافی توجیه نیستند. در واقع اطلاع ندارند که شركت ملی صنایع پتروشیمی نه تنها اجازه قانونی بلكه منابع كافی برای سرمایه گذاری ندارد. به نظر سرمایه گذاران خارجی درك بالایی نسبت به صنعت نفت و پتروشیمی ایران دارند، اما در مقابل، ما در ایران، صنعت پتروشیمی را دست کم گرفته و رها كرده ایم. پس از خصوصی سازی صنعت پتروشیمی در ایران، این سوال همواره بر جای خود باقی مانده است كه شركت ملی صنایع پتروشیمی در بطن خود چه دیدگاهی نسبت به وظایفش دارد و این شركت اكنون خود را در قالب چگونه سازمانی می بیند؟...

درج شده در شماره 89 ماهنامه صنعت و توسعه در آبان 1394

سياست هاي تعيين قيمت خوراك در كشورهاي رقيب را ببینید

 تجربه كشورهاي مختلف جهان در عبور از اقتصاد دولتي و جذب مشاركت حداكثري و موفقيت آميز بخش خصوصي در عرصه اقتصاد نشان از این دارد كه فراهم نمودن بسترهاي مناسب براي ايجاد يك تعامل منطقي و همگرا بين دولت و بخش خصوصي يكي از مهم ترين و تاثير گذارترين مولفه ها در مرحله گذار اقتصادي محسوب مي گردد.در سال هاي اخير صنعت پتروشيمي كشور نيز كه يكي از بخش هاي پيشرو در واگذاري به بخش خصوصي بوده است. در روزهایی که سهامداران پتروشیمی‌های مصرف کننده خوراک مایع با ارسال نامه‌ای به رئیس دولت تدبیر و امید از برنامه جدید وزارت نفت برای کاهش تخفیف این نوع از خوراک رونمایی کرده و مدعی ورشکستگی قریب الوقوع این شرکت‌ها به‌عنوان دارندگان نیمی از بازار پتروشیمی کشور شده‌اند.با دبیر انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی دکتر احمد مهدوی ابهری به درباره...

این گفت و گو در شماره 88 ماهنامه صنعت و توسعه در مهر 1394 درج شده است.

راهی فراتر و فراختر از تجارت نفت و گاز

آن گونه که رویترز گزارش می دهد جامعه ایران با 80 میلیون نفر جمعیت و 400 میلیارد دلار خروجی سالانه، بزرگترین اقتصادی است که پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی در دو دهه پیش، مجددا به سیستم مالی و تجارت جهانی پس از توافق هست های پیوسته است. بسیاری از سرمایه گذاران مشتاقند به فرصت های سرمایه گذاری ایران دست پیدا کنند. طرفهای بسیاری هستند که از لغو تحریم های ایران و بازگشت به جامعه بین المللی نفع می برند. صنعت نفت ایران نیز بزرگترین ذینفع پایان یافتن تحریم های وضع شده در این سالهاست...

درج شده در شماره 87 ماهنامه صنعت و توسعه مورخ شهریور 1394

ساماندهی مدیریت صنعت نفت؛ شاه کلید اساسی اصلاح و توسعه

گردش روزها  باز ما را به گرمای تابستان ما را رسانده ، جایی که درست 25 سال پیش کشاکش امضای قطعنامه 598 به تیرماه سال 1367 رسید و انگار باز هم این قصه ، قرار است در ایستگاه تیرماه به سر منزل مقصود برسد.در صورت امضا توافقنامه هسته ای بین ایران و کشورهای 1+5 و برداشتن یا تقلیل تحریم های وارده بیشترین اثر خود را بر صنعت نفت و بازار داخلی آن می گذارد.برای بررسی هم زمانی یک اتفاق پس از ربع قرن به سراغ یکی از افرادی رفته ایم که آن روزها را تجربه کرده است و از سختی تولید و انتقال نفت  در زیر موشک باران جنگ تحمیلی بین سال های 1364 تا 1368 به عنوان مدیر عامل بزرگترین شرکت تولید نفت(مناطق نفت خیز جنوب) عبور کرده است؛ دکتر جواد عاصمی پور ، عضو هیات علمی دانشگاه صنعت نفت است.او که فعالیت در سازمان غله، وزارت صنایع، وزارت معادن،ستاد کل نیروهای مسلح،شرکت ملی حفاری ایران،قائم مقام شرکت ملی نفت و مدیر عامل شرکت نیکو از جمله سازمان هایی بوده که عاصمی پور در آنها سابقه کار و مدیریت دارد. عاصمی پور امروزه به عنوان شخصی بیرون از تیم مدیریت اجرایی کنونی وزارت نفت در گفت و گو با «صنعت و توسعه» از نگاه فراتر از یک وزارت خانه به مسله مدیریت نفت و جریان گذر از ایام پس از تحریم صحبت به میان آورد.محدودیت حجم صفحات باعث شد که بسیاری از صحبت های دلسوزانه و سرشار از تجربه ایشان را نتوانیم در این حجم محدود بگنجانیم...

درج شده در شماره 85 ماهنامه صنعت و توسعه در تیر 1394

به‌دنبال متنوع کردن شرکای تجاری و صنعتی خودمان هستیم

انرژی كالایی راهبردی و استراتژیك است كه تامین و امنیت آن نقشی اساسی در امنیت بین‌الملل و اقتصاد جهانی دارد. كشورهای برخوردار از ذخایر عمده انرژی، اهمیتی راهبردی در سیاست بین‌الملل داشته و با تدبیر و بهره‌‌گیری از فرصت‌ها می‌توانند جایگاه و موقعیت خود را ارتقاء بخشند. در سال‌های گذشته، تشدید تحریم‌ها علیه ایران و کاهش اجتناب‌‌ناپذیر تولید و صادرات نفت کشور و نیز همراهی برخی از کشورهای مهم عضو سازمان اوپک با قدرت‌های معاند جهانی علیه کشور به کمرنگ شدن نقش ایران در بازارهای جهانی انجامیده بود. با روی کار آمدن دولت یازدهم، تلاش‌های دیپلماتیک کارگزاران سیاست خارجی به تعلیق برخی تحریم‌های مربوط به فروش نفت انجامید و ترک خوردن ساختار تحریم‌ها پیامدهای خود را در اقتصاد انرژی ایران نشان داده است. به اعتقاد کارشناسان مدیریت اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در صورت به توافق رسیدن ایران و کشورهای مذاکره کننده5+1 ، سوت شروع مسابقه شرکت های نفتی  برای بازگشت به ایران به صدا در می آید. اما با ورود دوباره شرکت های نفتی بین المللی به این کشور و فناوری های نوینی که آنها با خود به همراه می آورند، ایران خواهد توانست از ثروت های طبیعی خود در حوزه نفت و گاز بهره برداری نماید. با نزدیک شدن به موعد دستیابی به توافق هسته‌ای و باوجود چالش‌های باقی مانده، و خبرهای حول و حوش بازار نفت برای پرس‌وجو در این زمینه رفتیم به سراغ دکتر امیرحسین زمانی‌نیا دیپلمات ایرانی و عضو تیم مذاکره‌‌کننده هسته‌ای ایران در دولت هشتم و دولت یازدهم چند ماهی است مسوولیت معاونت بین‌الملل و بازرگانی وزارت نفت را بر عهده گرفته است. نگاه به روزهای پس از توافق و توجه به سهم بخش خصوصی و اینکه بتوانیم در شرایط برابر در میان شرکت های بین المللی حق انتخاب داشته باشیم ؛ صحبت هایی بود که زمانی نیا در این گفت و گو به آن پرداخت ....

درج شده در شماره 85 ماهنامه صنعت و توسعه در تیرماه 1394

دیپلماسی نامه نگاری های نفتی ایران

پیش از برگزاری نشست عمومی سازمان کشورهای صادر کننده نفت (OPEC) نماینده هیات عامل ایران «حسین کاظم پور اردبیلی»  در نامه ای به دبیرخانه این سازمان یک راهبرد بلند مدت جایگزین به این سازمان پیشنهاد کرد و «بیژن نامدار زنگنه» وزیر نفت نیز در چارچوب  سمینار دوسالانه اوپک  قبل از نشست یکصد و شصت و هفتم اوپک از افزایش 500 هزار بشکه ای صادرات نفت خام ایران بلافاصله  پس از توافق احتمالی هسته ای  و افزایش 500 هزار بشکه دیگر در عرض شش ماه پس از  لغو تحریم ها خبر داد و در نامه ای به دبیرکل این سازمان ضمن اعلام این موضوع اظهار امیدواری کرده بود که همکاری سایر اعضاء اوپک موجب شود بازگشت ایران به بازارهای نفت در سطح قبل از اعمال تحریم ها بدون هیچ اثر منفی بر بازارهای نفت صورت گیرد. برای پرس و جو در این زمینه به دفتر مدیر کل امور اوپک و روابط با مجامع وزارت نفت رفتیم تا درباره اهمیت نامه های ارسالی به دبیرخانه اوپک با دکتر مهدی عسلی که در هیات همراه ایران در وین بود به گفت و گو بپردازیم....

درج شده در شماره 85 ماهنامه صنعت و توسعه – تیر ماه 1394

مدیریت یکپارچه نظام در صنعت نان آور این سرزمین

با نزدیک شدن به موعد دستیابی به توافق هسته ای و به رغم چالش های باقی مانده، خوش بینی ها نیز در این زمینه افزایش یافته است؛ رخدادی که در صورت وقوع روند رو به جلوی اقتصاد انرژی ایران را شتابنده تر و کشورمان را به سوی جایگاه واقعی خود در بازار جهانی انرژی سوق خواهد داد.برای اینکه بدانیم در وزارت نفت چه برنامه و تدابیری برای عبور از گذر پس از لغو تحریم اندیشیده شده است به سراغ برخی از مدیران کنونی و سابق این وزارت خانه رفته ایم و از آنها درباره نقطه نظرات و تجربیات آنها در این زمینه پرسیده ایم....

درج شده در شماره 85 ماهنامه صنعت و توسعه در تیر 1394

تدوین راهبرد موثر و کارگشا با همکاری سایر نهادها

کشور ما،ایران دارای ذخایر نفت و گاز فراوانی است. ذخایری در جنوب ، جنوب غربی،غرب شمال شرقی و مرکز کشور، حضور پالایشگاه ها و پتروشیمی های کوچک و بزرگ در حال بهره برداری  هر یک نفشی در توسعه و گردش چرخ اقتصاد را بر عهده دارند.مسئله رعایت موارد زیست محیطی در هر یک از صنایع بالادست و پایین دست به عنوان یک چالش پیش روی این صنعت با قدمت بیش از یک قرن ایستاده است.از نقطه اول پیش بینی و شروع عملیات اکتشاف تا آخرین حلقه توزیع فراورده های نفتی همواره توسعه  پایدار و رابطه  حلقه های تکمیلی این صنعت با محیط زیست در حال تعامل و تقابل است.درست در همان روزهایی که  معاون رئیس جمهور در سازمان محیط زیست زبان به تعریف از وزارت نفت درعرضه بنزین یورو ۴و بهبود کیفیت هوا می گشاید. همان موقع سازمان او به همراه استانداری خوزستان بدنبال حکم پلمپ توسعه یکی از میادین مشترکی هستند که در این وانفسای ...

درج شده در شماره 84 ماهنامه صنعت و توسعه در خرداد 1394

گره هایی که با رفع تحریم باز می شود

بسیاری از تحلیل گران و مدیران نفتی ایرانی و خارجی به دنبال جواب  این پرسش هستند که صنعت نفت ایران  پس از رفع تحریم ها چه حال و روزی خواهد داشت؟صنعتی که در نوک پیکان بیشتر قطعنامه ها و دستورالعمل های تصویبی به عنوان تحریم های بازدارنده هر دو سوی بازار عرضه و تقاضای نفت را تحت تاثیر قرار داده است.بخش نفت و گاز ایران با شروع تحریم‌های مالی اتحادیه اروپا در سال ٢٠١١  دچار برخی مشکلات شد. زیرا فروش نفت بدون ارتباط با سیستم بانکی امکان‌پذیر نیست. در آغاز سال ٢٠١٢ اتحادیه اروپا تحریمی را علیه واردات نفت از ایران اعمال کرد که با توجه به تحریم ایالات‌‌متحده‌ آمریکا و تحریم سال قبل این اتحادیه بر کاهش صادرات نفت ایران اثر گذاشت....

درج شده در شماره 84 ماهنامه صنعت و توسعه در خرداد 1394

ظرفیت جذب سالم و توسعه گرای دلارهای نفتی

تنها دو هفته پس از انتشار بیانیه سوئیس و دستیابی ایران و شش قدرت جهانی به یک تفاهم در خصوص چارچوب‌های همکاری، شرکت‌های خارجی مذاکره برای بازگشت به ایران را به صورت جدی تر دنبال می‌کنند. در روزهای آخر فروردین ماه کشور آلمان میزبان مدیران ارشد شرکت‌های نفتی غربی وطرف‌های ایرانی برای سرمایه گذاری در کشورمان بود....

درج شده در شماره 83 ماهنامه صنعت و توسعه در اردیبهشت 1394

ابرازی برای توسعه و افزايش توان تجارى

مناطق آزاد و ويژه اقتصادي در تعریف بین‌المللی بیشتر به عنوان منطقه پردازش صادرات شناخته می‌شود اگرچه برحسب شرایط هر کشور کاربرد این مناطق تغییر می‌یابد. معمولاً کشورها در دوره گذار و به منظور حضور در بازارهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و کسب سهم بیشتر در بازار جهانی از اين تجربه موفق استفاده می‌کنند. قوانين اقتصادى مناطق ويژه اقتصادى با قوانين و ضوابط كشور ميزبان متفاوت است. به اين معنى كه براى رفع موانع موجود، در مسير ترويج فعاليت هاى تجارى و اقتصادى، به قوانين ساده تر و سهل گيرانه تر از قوانين كلى حاكم بر نظام اقتصادى يك كشور نياز است....

درج شده در شماره 82 ماهنامه صنعت و توسعه - اسفند 1393

مناطق ویژه به مثابه آهن ربای سرمایه

امروزه مناطق ویژه اقتصادی نقش مهمی در تجارت جهانی و رشد مناطق کمتر توسعه یافته بازی می کنند . در حال حاضر حدود 3 هزار منطقه ویژه اقتصادی در 135 کشور جهان فعال است. در مناطق ویژه اقتصادی حدود 68 میلیون شغل به طور مستقیم ایجاد شده است و برآورد میزان حجم فعالیت مالی در مناطق ویژه اقتصادی در حدود 500 میلیارد دلار در سال است . هدف از تشکیل این مناطق، پشتیبانی از فعالیت هاي اقتصادي و برقراري ارتباط تجاري بین المللی و تحرك در اقتصاد منطقه اي و تولید و پردازش کالا، انتقال فناوري ، ایجاد اشتغال مولد، جلب و تشویق سرمایه گذاري داخلی و خارجی و ...

درج شده در شماره 82 ماهنامه صنعت و توسعه - اسفند 1393

اثرات شکست هیدرولیکی بر بازارهاي نفت و گاز

در روز 5 بهمن سال گذشته شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی (شانا) وابسته به وزارت نفت ایران اینگونه از شیل اویل می نویسد:«به نظر می رسد که انقلاب شیل نفت، چیزی نیست جز یک سناریوی هالیودی که تنها قرار است به طور موقت و تا فرو کش کردن چالش های اخیر خاور میانه، قیمت های بالای نفت را تحت کنترل خود بگیرد...».در ادامه نویسنده این پایگاه خبری می نویسد:«ادعای « آمریکای سعودی» به حدی غیر علمی و نشدنی است که حتی فاینشیال تایمز در این رابطه می نویسد: هواخواهان تئوری افزایش تولید در آمریکا گاهی ادعاهای اغراق آمیزی در خصوص رویدادی که هنوز تمامی جوانب آن مشخص و حتمی نیست،مطرح می کنند. هنوز مخاطرات زیادی از جمله اعتراضات زیست محیطی به پروژه های شیل و همچنین عدم شفافیت اطلاعات در خصوص ذخایر نفتی شیل بر سر راه این پروژه ها قرار دارد . »...

درج شده در شماره 81 ماهنامه صنعت و توسعه مورخ بهمن 1393

کاهش قیمت نفت طولانی نخواهد بود

گوشه اي دنج فارغ از هياهو و رفت و آمدهاي ساختمان وزارت نفت در يكي از خيابان هاي فرعي مشرف بر بزرگراه چمران ،سيد مهدي حسيني به رصد وضعيت بازار آشفته نفت نشسته است.معاون سابق امور بین الملل وزارت نفت و بانی مدل بیع متقابل در قراردادهای نفتی با روي كار آمدن دولت يازدهم ، به درخواست دوست قديمي خود بيژن زنگنه مسئوليت كارگروه بازنگري وضعيت قرارد دادهاي نفتي را بر عهده گرفته است. از ابتداي مصاحبه شرط را بر اين گذاشت كه تمام تحليل ها كه در اين گفت و گو آمده است، تنها نقطه و نظرات شخصي ، فردي است كه طي 4 دهه تجربه حضور در حوزه هاي مختلف صنعت نفت صحبت به میان می آورد. مذاكره كننده اصلي قراردادهاي نفتي در دوره سازندگي و اصلاحات با بزرگان نفتي دنيا، عرب و آمريكايي، ژاپني و فرانسوي، انگليسي و نروژي دوست و رفيق است او در اين گفت و گو از...

درج شده در شماره 81 ماهنامه صنعت و توسعه، مورخ بهمن 1393