تحکیم اتحاد راهبردی
بزرگترين رويداد انرژي دنيا با حضور ٩ رييسجمهور و هياتهاي عاليرتبه كشورهاي عضو به رياست حسن روحاني، رييسجمهور كشورمان در سايه تغييرات قيمت نفت و گاز در تهران برگزار شد.رؤسای جمهور روسیه، بولیوی، ونزوئلا، عراق، ترکمنستان، نیجریه، گینه استوائی و نخستوزیر الجزایر در این نشست شرکت کردند. این اولینبار است که ایران میزبان اجلاس سران این مجمع است، درحالیکه اجلاس وزرای این مجمع برای سومینبار در ایران برگزار شده بود.
رؤسایجمهور و نخستوزیران هنگام ورود از درِ اصلی مورد استقبال حسن روحانی، رئیسجمهور کشورمان قرار گرفتند. ولادیمیر پوتین بعد از دیدار با رهبر معظم انقلاب، بهعنوان آخرین رئیس دولت به ساختمان اجلاس رفت و روحانی بههمراه او برای آغاز اجلاس وارد سالن اصلی برگزاری نشست شد. حاضرين در اين اجلاس هر چند كه سعي داشتند بر موضوع گاز به عنوان انرژي پايدار آينده تاكيد كنند اما نگراني از تغييرات قيمتي نفت موجب شد تا اعضا با توجه به تاثيرگذاري قيمت نفت روي گاز در اين مورد ابراز نگراني كنند. با اين حال همه اعضا بر لزوم سرمايهگذاري در زمينه گاز در سالهاي آينده تاكيد كردند و خواستار هماهنگي و همكاريهاي بيشتر در زمينه گاز شدند. گويا نگاه سياسي حاكم بر بازار انرژي در دنيا موجب شده است تا اعضاي مجمع كشورهاي صادركننده گاز هر چند سعي دارند خود را از سياسيبازيهاي روز دور كنند اما به ناچار در تله سياسي كاري گره خوردهاند و از ترس سياسي شدن بازار گاز همچون بازار نفت خواستار تصميمگيري و همكاريهاي پايدار در اين بازار شوند. در اجلاس سران روساي جمهور و وزراي حاضر در نشست به ايراد سخنرانيهاي مختلف در خصوص وضعيت و شرايط پروژههاي گازي خود پرداختند كه نشان از اهميت و توجه ويژه همه اعضا به موضوع گاز و آينده اين انرژي داشت. نيم نگاهها به موضوع محيطزيست در ميان صحبتهاي سخنرانان هم نشان داد كه توليدكنندگان گاز قصد دارند با تكيه بر محيط زيست به موضوع انرژي پايدار در آينده نگاه كنند.
روحانی: استفاده از انرژی در قالب توسعه بایدار
حجتالاسلام حسن روحانی، رئیسجمهور، در اجلاس سران کشورهای صادرکننده گاز گفت: بدون شک اجلاس مجمع صادرکنندگان گاز اوپک یکی از مهمترین رویدادهای مربوط به انرژی، بهویژه صنعت گاز محسوب میشود و هدف از این اجلاس، یافتن راهکارهایی برای حمایت از منافع کشورهای مجمع و توسعه آنها در زمینههای مختلف از جمله اکتشاف، تولید گاز، هماهنگی سیاستها در ترکیب انرژی مصرفی جهان و ارتقای جایگاه مجمع است و امیدوارم این اجلاس فرصتی برای بحث و تبادلنظر فراهم کند. روحانی گفت: با وجود فرصت استفاده از انرژی فسیلی، بهرهبرداری ناپایدار از این انرژی باعث برخی آسیبهای اجتماعی شده و ما را با مسئله خطیر حفظ محیط زیست روبهرو کرده است. باید از انرژی در قالب توسعه پایدار استفاده شود. وی گفت: خوشبختانه در اجلاس سران توسعه پایدار ملل متحد در نیویورک، اهداف ۱۷گانه توسعه پایدار تصویب شد و انرژی بهعنوان یکی از چالشهای بینالمللی مورد توجه قرار گرفت. روحانی همچنین تأکید کرد: تولید گاز ایران تا دو سال آینده به هزار میلیون متر مکعب در روز خواهد رسید. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دولت، رئیسجمهور گفت: افزایش تجارت گاز طبیعی باعث افزایش همبستگی میان جوامع شده است و به ثبات، امنیت و یکپارچگی در عرصه بینالمللی کشورها کمک میکند. وی گفت: بازارهای انرژی پدیدهای ماهیتا پویاست و بازار گاز طبیعی از این موضوع مستثنی نیست. این تحرک هم از طریق پیشرفت فناوریها و نوآوریهای عرضه گاز مانند افزایش تولید گازهای متعارف، شیل گاز و تولید سوختهای جایگزین و هم از جانب تغییرات تقاضا مانند نوآوریها در استفاده از گاز طبیعی در تولید برق، حملونقل، صنایع پتروشیمی و... انجام میشود و به همین دلیل ارتقای جایگاه مجمع صادرکنندگان گاز در بازارهای انرژی مستلزم ایجاد نگاهی فراگیرتر از گذشته به موضوع است تا مجمع نقشه راه آیندهاش را به درستی تنظیم کرده و زمینه را برای افزایش نقش خود در تأمین امنیت انرژی جهانی فراهم کند. وی افزود: همکاریهای سازمانیافته و مبتنی بر تفاهم کشورهای تولیدکننده گاز در بازارهای منطقهای از ارکان تعامل بلندمدت کشورهای عضو محسوب میشود و میتواند موجبات بهرهگیری اقتصادی و بهینهسازی انتفاع از منابع محدود و تجدیدناپذیر را فراهم کند. وی گفت: درحالحاضر حدود ۷۰ درصد ترکیب انرژی ایران را گاز تشکیل میدهد و حدود ۹۰ درصد خانوارهای شهری و روستایی ایران به شبکه سراسری توزیع گاز دسترسی دارند. رئیسجمهور با اشاره به توافق هستهای میان ایران و ١+٥ اظهار کرد: تداوم افزایش سریع ظرفیتهای تولید گاز ایران در دو سال گذشته، این امکان را به ایران میدهد که صادرات گاز را به کشورهای همسایه از طریق خط لوله و سایر نقاط دنیا از طریق «الانجی» افزایش دهد. روحانی با اعلام حمایت دولت از سرمایهگذاریهای بینالمللی در صنعت نفت و گاز، اظهار کرد: چارچوب قراردادهای نفتی و گازی جدید ایران، زمینه جذابی را برای سرمایهگذاری در صنعت نفت و گاز ایران فراهم میکند. روحانی با تأکید بر اینکه لازم است به موضوع انرژی در قالب توسعه پایدار، توجه شود، گفت: به همین دلیل پیشنهاد کردهایم، در پیامی از این اجلاس، به کنفرانسِ کاپ ۲۱ که درصدد دسترسی به توافقی بینالمللی در مسائل و سیاستهای مربوط به تغییر اقلیم است و در هفته آینده در پاریس برگزار خواهد شد، مراتب آمادگی و علاقه مجمع کشورهای صادرکننده گاز را برای همکاری و هماهنگی سیاستهای اعضای مجمع با توافقهای بینالمللی در مسائل محیط زیست اعلام کنیم. وی همچنین در پایان، پیوستن جمهوری آذربایجان را به مجمع بهعنوان هفتمین عضو ناظر کشورهای صادرکننده گاز و نوزدهمین عضو خانواده مجمع صادرکنندگان گاز تبریک گفت.
عادلی: مجمع گاز نیاز برای مصاف با چالش ها
دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز با بیان اینکه شاهد نقش گستردهتر گاز در سبد انرژی جهان هستیم، گفت: مجمع کشورهای صادرکننده گاز نیاز اصلی جهان به این سوخت را تأمین خواهد کرد. محمدحسین عادلی در اين اجلاس ابراز امیدواری کرد که بتوانیم به همه اهداف تعیینشده دست پیدا کنیم. وی افزود: جی.ای.سی.اف از تمام تلاش خود در فرایند تولید گاز استفاده میکند. دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز با برشماری اقدامات انجام شده در جی.ای.سی.اف گفت: مجمع کشورهای صادرکننده گاز میتواند اعتبار و وجهه خود را دوچندان کند. عادلی با بیان اینکه کلید موفقیت در گسترش همکاریها نهفته است، ادامه داد: جی.ای.سی.اف با چالشهای مختلفی مواجه و بازار گاز نیز تحولات و تغییراتی را تجربه کرده است. باوجود این تحولات، یک نکته آشکار است که گاز از منابع قابل اتکا و سازگار با محیط زیست بهشمار میرود و این انرژی در آینده به شکل بهتری استفاده میشود و در دسترس همگان قرار خواهد گرفت. دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز ادامه داد: براین اساس، شاهد نقش مهمتر گاز طبیعی در سراسر جهان خواهیم بود و جی.ای.سی.اف تأمینکننده درازمدتی محسوب میشود و عمده این نیاز را تأمین خواهد کرد.عادلی ادامه داد: وضعیت امروز بازارهای گاز ما را مجبور میکند مجمعی داشته باشیم تا در آن به هماهنگی بیشتر مواضع خود بپردازیم و به مصاف این چالشها برویم.
پوتین: توسعه گاز به سوی شرق و غرب
رئیسجمهور روسیه نیز به نمایندگی از کشورش با تشریح برنامه بزرگ گازی این کشور، از افزایش تولید گاز روسیه به ۸۵۵ میلیارد مترمکعب خبر داد و گفت: روسیه بهزودی ۶۰ میلیون تن الانجی به بازار عرضه میکند. ولادیمیر پوتین در سومین اجلاس مجمع کشورهای صادرکننده گاز در تهران با بیان اینکه همکاری بین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان گاز، مهمترین عامل توسعه پایدار در بازار جهانی است، گفت: روسیه سرمایهگذاریهای عظیم در حوزههای اکتشاف، تولید، پالایش، انتقال و حملونقل گاز را در دستور کار قرار داده است. پوتین با اعلام اینکه تقاضا برای مصرف گاز در سبد انرژی جهان بهصورت سالانه در حال افزایش است، بیان کرد: براساس برآوردهای انجامشده پیشبینی میشود تا سال ۲۰۴۰ میلادی میزان تقاضا برای گاز طبیعی در سبد جهانی انرژی به ۳۲ درصد افزایش یابد. رئیسجمهور روسیه با یادآوری اینکه در سال ۲۰۱۴ میلادی میزان تقاضا برای مصرف گاز طبیعی در بازار جهانی حدود ٣,٦ تریلیون مترمکعب بوده است، تبیین کرد: این در حالی است که تا سال ۲۰۴۰ میلادی، تا سقف پنج تریلیون مترمکعب در سال افزایش مییابد. پوتین با بیان اینکه بهرهبرداری از طرحهای جدید تولید و ایجاد زیرساختهای انتقال گاز و فراهمکردن مسیرهای امن برای صادرات گاز از طریق الانجی در دستور کار روسیه قرار گرفته است، تأکید کرد: تلاش میکنیم تا ریسک سرمایهگذاری در صنایع گاز بهویژه صنعت گاز روسیه را کاهش دهیم. وی در ادامه با تأکید بر اینکه تأمین امنیت، عرضه گاز و سرمایهگذاری در صنایع گاز جهان بر عهده تمامی مصرفکنندگان و تولیدکنندگان است، گفت: حتی مصرفکنندگان هم برای تضمین امنیت سبد انرژی باید در صنایع گاز کشورها سرمایهگذاری کنند. این مقام ارشد روس با بیان اینکه سال گذشته بورس گاز روسیه در شهر سنپترزبورگ راهاندازی شد، تأکید کرد: پیشبینی میشود سالانه حدود ۳۵ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی از طریق بورس سنپترزبورگ فروخته شود که این هشت درصد از کل فروش گاز روسیه را تشکیل میدهد. درصدد هستیم بورس گاز را با همکاری کشورهای عضو مجمع فعال کنیم. پوتین با بیان اینکه روسیه به دنبال امضای قراردادهای بلندمدت خرید وفروش گاز طبیعی با کشورهای مختلف جهان است، تصریح کرد: تا سال ۲۰۲۵ میلادی، پروژه بزرگ و ملی انرژی روسیه به بهرهبرداری میرسد و پیشبینی میکنیم ظرفیت تولید سالانه گاز روسیه به ۸۵۵ میلیارد مترمکعب افزایش یابد. رئیسجمهور روسیه با بیان اینکه بهزودی تجارت گاز روسیه به ۱۲۸میلیارد مترمکعب در سال افزایش مییابد، اظهار کرد: علاوه بر این قصد داریم ظرفیت تولید الانجی روسیه را در سال به ۶۰ میلیون تن افزایش دهیم؛ این کار را هم از سمت شرق و هم غرب آغاز کنیم که دراینصورت ۱۳ درصد از بازار گاز الانجی جهان در اختیار روسیه خواهد بود.
زنگنه:GECF گام به گام به بلوغ خود نزدیک می شود
وزیر نفت آخرین جمع بندی اجلاس سران جی یی سی اف را در جمع خبرنگاران با بیان این که کارکردهای جدیدی در این اجلاس بیان و گامی رو به جلو برداشته شد، گفت: جی یی سی اف گام به گام به بلوغ خود نزدیک میشود و افق آینده آن نیز روشن است.وی به نزدیکی اجلاس صادرکنندگان گاز با برگزاری اجلاس کاپ٢١، اشاره کرد و گفت: گاز امروز پاکترین سوخت محسوب میشود که این موضوع نیز در آن اجلاس دارای اهمیت است.
وی با بیان این که سهم روسیه در زمینه صادرات گاز با ایران در بازارهای جهانی قابل قیاس نیست، گفت: سهم ما در این بازار کم است و باید سهم بیشتری را کسب کنیم، به نظر من بازارهای کشورهای همسایه و جنوب خلیج فارس تا حدود زیادی بازار اختصاصی ایران است، اما بازارهای ال ان جی و صادرات به اروپا جزو بازارهای رقابتی به شمار می آید، وانگهی نباید فراموش کنیم که رقابت به معنای اختلاف نیست.وزیر نفت گفت: صادرکنندگان گاز مشکلات قیمتی و رقابت با یکدیگر را همواره با هم خواهند داشت، ضمن این که هم اکنون در بازار گاز در دنیا مسئله قراردادهای بلندمدت با قیمتهای فیکس قدیمی در حال بر افتادن است، اگر دقت کنید این موضوع در صحبتهای چند تن از سران و وزرای کشورهای عضو هم بود.زنگنه با تاکید بر این که شرائط و خواص بازار گاز به سرعت در حال نزدیک شدن به شرائط کنونی بازار نفت است، گفت: رقابت با حاملهای انرژی بخصوص زغالسنگ از جمله چالشهای کشورهای تولید کننده گاز به شمار می آید.وزیر نفت درباره بیانیه سومین اجلاس کشورهای صادرکننده گاز گفت: در این بیانیه به موارد مختلفی از جمله محکوم کردن تحریمهای بین المللی، ضرورت تبادل اطلاعات،همکاری فنی میان اعضای جی یی سی اف، همچنین انتقال فناوری وضرورت سرمایه گذاری و توجیه آن در صنعت گاز اشاره شده است.وزیر نفت درباره قیمتگذاری گازطبیعی به وسیله جی یی سی اف،اظهار کرد: جی یی سی اف هنوز به مرحله ای نرسیده است که در آن از قیمتگذاری حرف بزنیم. برای قیمتگذاری باید ابزار داشت.
درج شده در شماره 90 ماهنامه صنعت و توسعه در آذر 1394
