نگاهي به سهم ما از توسعه بزرگترين ميدان گازي جهان

در اواسط دهه 70 شمسي برنامه ریزی شد پس از 90 سال مركز انرژي ايران از اطراف ‹‹دره خرسون›› مسجد سليمان به روستايي كوچك در كنار موج هاي خليج فارس كه بيش از 300 سكنه داشت تغيير پيدا كند. بيش از بيست سال از كشف بزرگترين ميدان گازي جهان توسط شركت هاي «شل» و «آجيپ» در آب هاي قطر مي گذشت و قرار بود جبران دو دهه عقب ماندگي در اين حوزه مشترك را با برنامه ريزي و تعيين فازهاي چند گانه از ابتدا دولت هفتم پيش بگيريم و به مانند راه اندازي پالايشگاه آبادان در اين سرزمين که بزرگترين پالايشگاه وقت جهان ساخته شده بود، ما نيز با راه اندازي بزرگترين مجتمع انرژي جهان در كنار سواحل عسلويه و كنگان سهم خويش را از توسعه اين منبع خداداي در سرزمينمان به دست بياوريم. در حالي كه با روند شتابان توسعه پارس جنوبي در دولت هاي هفتم و هشتم ، انتظار بهره برداري كامل از تمامي فازهاي آن در دولت هاي بعدی مي رفت ، اما سرنوشت ميدان و توسعه فازهاي باقيمانده آن با ابتكار طرح هاي معروف به 35 ماهه ، مسير ديگري در پيش گرفت كه به تفسير و شرح نياز ندارد. با شروع به كار دولت دكتر روحاني و توجه ويژه ايشان و وزارت نفت بر تكميل فازهاي در دست ساخت و استفاده بهينه از منابع بزرگترين ميدان گازي جهان موجب شد تا بازخواني روند توسعه ، افول و تلاش براي احياي مجدد پايتخت نوین انرژي ايران ، هم زمان با آغاز دور جديد فعاليت ها در عسلويه و فازهاي مختلف پارس جنوبي ، ضرورت سپردن سكان هدايت صنعت نفت به متخصصان امر و پرهيز از فعاليت هاي تبليغاتي و افتتاح هاي معنا دار است باعث بازدید رئیس جمهمور ، معاون اول رئیس جمهور و وزیر نفت از آخرین مراحل پیشرفت این ابر پروژه  که کلید توسعه صنعت ، رفاه و تجارت بین المللی امروز و فردای این سرزمین است به همین در این شماره نگاهی به مشکلات پیشرفت این منطقه داشته ایم.

جهانگیری: منطقه عسلویه قطب مهم انرژی کشور است

در روزهای ابتدایی اردیبهشت دست اندرکاران دفتر معاون اول رئیس جمهور برنامه بازدید از فازهای در دست اجرای پارس جنوبی و بررسی میزان پیشرفت فیزیكی این پروژه‌ها را در کارهای روزانه خویش گنجانده بودند به همین دلیل سفر معاون اول رئيس جمهور دكتر اسحاق جهانگيري به همراه وزرای نفت، راه و شهرسازی، مشاور رئیس جمهور و دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، رییس هیأت عامل صندوق توسعه ملی و دبیر هیأت دولت، راهی عسلويه يا همان پايتخت انرژي ايران شدند.

دکتر اسحاق جهانگیری در جریان سفر به استان بوشهر، در بدو ورود به فرودگاه خلیج فارس عسلویه، هدف از سفر خود به استان بوشهر را بررسی میزان پیشرفت طرح‌های مهمی که در این میدان گازی در دست اجراست، عنوان کرد و گفت: بررسی وضعیت پیشرفت طرح‌های نفتی و گازی در عسلویه و بویژه طرح‌هایی که نیاز است در سال جاری به بهره‌برداری برسد، از مهمترین برنامه‌های این سفر بود. معاون اول رئیس جمهور با همراهی بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت از فازهای مختلف پارس جنوبی بازدید و سپس در جمع مدیران وزارت نفت، به تشریح طرح‌ها و برنامه‌های دولت در حوزه نفت و پتروشیمی پرداخت. جهانگیری با اشاره به اینکه عسلویه قطب مهم انرژی کشور است، تصریح کرد: منطقه عسلویه در استان بوشهر به‌ دلیل داشتن میدان‌های گازی مشترک، نقطه‌ای استراتژیک محسوب می‌شود.

حل مشکلات و موانع پیش روی بخش نفت و گاز

دکتر اسحاق جهانگیری در جریان این سفر در نشستی در جمع ومدیران صنعت نفت ، ضمن قدردانی از مدیران صنعت نفت و دست اندرکاران پارس جنوبی، نفت و گاز را کانون اصلی توسعه صنعت کشور دانست و گفت: دولت آنچه در توان دارد را در جهت حل مشکلات و موانع پیش روی بخش نفت و گاز به کار خواهد گرفت.

معاون اول رییس جمهور در ادامه پیمانکاران صنعت نفت و گاز را از مهمترین سرمایه‌های کشور خواند و گفت: متأسفانه در گذشته به دلیل اینکه این افراد از بخش خصوصی بودند به آنها بی‌توجهی و بی‌مهری شد و بخشی از نیروهای خود را از دست دادند اما باید توجه داشته باشیم که بدون حضور این پیمانکاران دچار مشکل و آسیب در اجرای پروژه‌ها خواهیم شد.معاون اول رییس جمهور در ادامه رکود، بیکاری و تورم را از دغدغه‌های اصلی کشور برشمرد و افزود: اگر دست‌اندرکاران پارس جنوبی همت کنند و فازهای در دست اجرا را با سرعت راه‌اندازی نمایند می‌توانیم به مردم بگوییم که در سال ۹۳ گام های مهمی در جهت خروج از رکود برداشته خواهد شد.

احیای حق مردم در ميادين مشترك

موقعیت سرزمینی کشور ایران از نظر دارا بودن منابع انرژی طوریست که جدا از داشتن میادین نفت و گاز در داخل مرزها ایران ، با کشورهای همسایه خود نیز در بیست وهشت میدان نفت و گازی دارای سهم است. میدان پارس جنوبی نیز بزرگترین میدان گازی جهان است که بصورت مشترک از سوی ایران و قطر مورد بهره برداری قرار می گیرد.سرمایه گذاری عظیم کشورهای همسایه در این میادین و عدم توجه آنها به تولید صیانتی برای بقا عمر این میادین ما را نیازمند یک برنامه ریزی موثر و استراتژیک برای جبران این عقب افتادگی در برخی از این میادین می کند.دکتر جهانگیری نیز در رابطه با میادین مشترک نفت و گاز در جمع مدیران  نفتی افزود : وقتی به مردم اطلاع داده شود که امسال ۵ فاز از فازهای پارس جنوبی راه‌اندازی می‌شود بسیار خوشحال خواهند شد؛ چرا که حساسیت‌های فراوانی در خصوص میادین مشترک نفتی و گازی در میان مردم وجود دارد. معاون اول رییس جمهور تصریح کرد:«اگر موضوع میادین مشترک در سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی نیز ذکر نمی‌شد، بطور طبیعی هر انسانی با اطلاع از اینکه کشورهای همسایه در حال برداشت از منابع مشترک ما هستند، ناراحت می‌شد و این ناراحتی زمانی دو چندان می‌شود که بدانیم برداشت بیشتر کشورهای همسایه از میادین مشترک به دلیل تعلل و کوتاهی ما باشد. اگر در این زمینه کوتاهی کنیم نسبت به حجمی که آنها از این منابع برداشت می‌کنند هیچ پاسخی در برابر تاریخ نخواهیم داشت.»

معاون اول رییس جمهور با اشاره به طرح های ارائه شده از سوی وزیر نفت با تاکید براینکه هرکس در موضوع میادین مشترک نفتی تعلل و کوتاهی کند در پیشگاه خدا و مردم مسئول خواهد بود، اظهار داشت: باید حق و حقوق مردم را در موضوع میادین مشترک احیا کنیم که لازمه آن برنامه‌ریزی و کار جدی است.

دکتر اسحاق جهانگیری در جمع خبرنگاران اظهار امیدواری کرد با همت و تلاش مدیران پارس جنوبی و دست‌اندرکاران وزارت نفت همه فازهای پارس جنوبی تا پایان دولت یازدهم تکمیل شود و اظهار داشت: با راه‌اندازی این فازهای پارس جنوبی ۱۰۰ میلیون مترمکعب روزانه به تولید گاز کشور افزوده خواهد شد و در نتیجه نه تنها مشکلی برای تامین گاز داخلی نخواهیم داشت بلکه میزان صادرات را نیز افزایش می‌دهیم.

معاون اول رئیس جمهور خاطرنشان کرد: در سالهای گذشته به دلایل محدودیت‌هایی که عمدتاً ناشی از تحریم و برخی مسائل دیگر بود، اجرای طرح‌های پارس جنوبی قدری با کندی روبرو شد و به همین دلیل سال گذشته با کمبود گاز در بخش وسیعی از کشور روبرو شدیم که در نتیجه چون تأمین گاز مورد نیاز منازل مردم در اولویت بود ناچار شدیم به برخی واحدهای صنعتی قطعی گاز بدهیم و این باعث شد واحدهای پتروشیمی و فولاد با کاهش تولید روبرو شوند.

معاون اول رئیس جمهور با بیان اینکه امروز موضوع انرژی در جهان موضوع بسیار مهمی است، خاطرنشان کرد: ایران یکی از مهمترین کانون‌های تولید انرژی و برای بسیاری از کشورها بهترین نقطه برای تأمین انرژی محسوب می‌شود.

پارس جنوبی فرصت بی‌نظیری برای توسعه استان

دکتر اسحاق جهانگیری در ادامه این سفر یك‌روزه، در جلسه «بررسی مشکلات دستگاه‌های اجرایی استان بوشهر در پارس جنوبی» اظهار داشت: اجرای طرح‌های بزرگ در هر منطقه‌ای موجب تحول در آن منطقه می‌شود و با توجه به سرمایه‌گذاری‌هایی که در پارس جنوبی در حال انجام است انتظار می‌رود یک تحول بزرگ نه تنها در بوشهر بلکه در کل کشور ایجاد کند.

معاون اول رییس جمهور با اشاره به منابع عظیم نفت و گاز در استان بوشهر خاطرنشان کرد: سرمایه‌گذاری‌های وزارت نفت در بخش نفت و گاز، علاوه بر صنعتی شدن این استان می‌تواند به نوعی اثرات مثبت در وضعیت مردم این مناطق به همراه داشته باشد.دکتر جهانگیری توسعه سرمایه‌گذاری در پارس جنوبی را آغاز یک فرهنگ بزرگ صنعتی در منطقه عسلویه توصیف کرد و افزود: این سرمایه‌گذاری‌ها قطعاً با طبعاتی همراه خواهد بود که باید از هم اکنون برای آن برنامه‌ریزی کنیم و مسائل اجتماعی و فرهنگی این مناطق را نیز مدنظر قرار دهیم. معاون اول رییس جمهور اظهار امیدواری کرد با حمایت‌ها و سرمایه‌گذاری‌های وزارت نفت در پارس جنوبی، دغدغه‌های موجود در شهرهای اطراف این منطقه رفع شده و مشکلات زیست محیطی، بهداشت و درمان، اشتغال و آبرسانی ساماندهی شود.

صندوق توسعه ملي به كمك طرح هاي نيمه تمام پارس جنوبي مي آيد

اگر اصرار بي مورد براي اجراي ‹‹طرح هاي بي خاصيت زود بازده›› با ميلياردها تومان اعتبار ، آن هم با وجود تجربه شكست خورده نبود و اگر بودجه هاي سرمايه اي نفت براي پرداخت يارانه ها مصرف نمي شد ، اگر با تامين اعتبارات مصوب و تخصيصي ، طرح پالايشگاه ستاره خليج فارس به موقع اجرا مي شد ، واردات بنزين قطع شده بود ، ميلياردها دلار بنزين وارد نكرده بوديم ،اگر ميلياردها دلار درآمد حاصل از صادرات نفت به جاي واريز به خزانه دولت صرف يارانه ها نمي شد،اگر يارانه ها مطابق قانون و فقط به دهك هاي آسيب پذير جامعه پرداخت مي شدند و بسياري اگرهاي ديگر ، شاهد آن نبوديم كه در سال هاي اخير و براي اجراي فازهاي پارس جنوبي به انتشار اوراق مشاركت مجبور شويم كه با عدم استقبال ، دستمان به جايي نرسد و با افزون انباشت ميلياردها تومان بدهي به پيمانكاران ، بيشتر طرح هاي صنعت نفت به دليل تحريم ، نداشتن بودجه و البته سوئ تدبير برخي مسئولان ، به حالت ركود درآيند و دولت هر آنچه را در توان دارد ، براي حل مشكلات صنعت نفت و گاز كشور ، به ويژه پارس جنوبي به كار مي گيرد. معاون اول رئيس جمهور با اعلام اين خبر ، درباره تامين مالي پروژه هاي صنعت به ويژه پارس جنوبي گفت : طرح هاي نفت از مهم ترين طرح هاي كشور است و بايد براي همه مشكلات اين صنعت راه حل مناسب پيدا كرد.وزارت نفت قدرت تامين منابع پروژه هاي اين صنعت را دارد، اما هم اكنون با مشكل روبه رو است.صندوق توسعه ملي مي تواند در اين زمينه كمك كند ، ضمن اينكه بايد از روش هاي ديگري نيز منابع مورد نياز تامين شود. براي توسعه اين فازها از محل صندوق توسعه ملي رقم قابل توجهي اختصاص خواهد يافت. در آخر بايد نقلي از يكي از وزاري سابق نفت به ميان آورد كه درباره ماه هاي گذشته مي نويسد : اگر در چند سال اخير ، جز دعا كاري نمي شد انجام داد ، اما اين روزها و با گذشت چند ماه از آغاز به كار دولت تدبير و اميد ، همچنين بازگشت مديران با تجربه و تكريم متخصصان صنعت نفت ، همانطور كه در فضاي عمومي كشسور و عرصه بين الملل ، شاهد گشايش هاي فرخنده اي هستيم ، براي احياي صنعت نفت و پس از آن ، بازگشت به مدار توسعه ، اميدواري هاي بسياري حاصل شده است.

درج شده در شماره 73 ماهنامه صنعت و توسعه در خرداد 1393